تشریح ژانر سینمای سیاه در «چنین سیاه آینهای»
به گزارش خبرنگار فرهنگی آنا، این کتاب مصور شامل تحلیل و بررسی 18 فیلم شاخص و فیلمشناسی 202 کارگردان است.
100 فیلم نمونه، خلاصه داستان، عوامل، اعلان (پوستر)، 200 اعلان (پوستر) فیلم، فهرست ترانههای فیلم، فهرستی از 2626 فیلم منتسب به noir، معرفی فیلمهای اروپایی، neo-noir: بعد از 1960، کتابشناسی، دانشنامهی شخصیتها، و ایدهها، دیگر بخشهای این کتاب را دربردارد.
در مقدمهی کتاب میخوانیم:
"فیلم نوار گونهی محبوب سینمادوستان با وجود ترجمهی چند کتاب و مقاله، و همچنین تالیفهای بسیار مهم پیرامونِ آن جریانِ ناشناختهای است. نباید از یاد برد که نوار در عرصههای انتقادی دیگر کشورها نیز، با وجود خیل مقالات و کتابهای منتشره به زبانهای گوناگون که مستقیم یا غیرمستقیم بهآن اشاره دارند همچنان رازآمیز است. بُردوِل در مقالهاش میپرسد (1993): «Film Noir چیست؟» رازی که شاید هیچگاه نتوان پاسخی نوشتاری بهآن داد. رازگونگی نوار در پذیرش حیرتانگیزی است، که آثارِ برجستهیِ آن در ما / بینندگان بهوجود میآورند. اما این مهمترین ویژگی، تنها چراییِ محبوبیت و اهمیت آن نیست.
جریان سینمایی نوار به دنیای شخصی مولفان، تمامیِ گونهها و سبکها نفوذ میکند و از این منظر تعریف وسیعتری از گونه و سبک، پیشِ روی ما میگشاید. در موردی به یکساننمایی تجربههای سینمایی منجر میشود. آنسانکه نئورآلیسم ایتالیا، رآلیسم شاعرانهی فرانسه، اکسپرسیونیسم آلمان، مجموعهی همکاری فُن اِشتِرِنبِرگ و دیتریش، یا مستندهای فلاِهرتی به نوار و تجربهی آن پیوند داده میشوند. در موردی به جریان سینمایی پیش از خود معنی مجزا میدهد، آنسان که نشانههای سینمای گنگستری را باید از سنتهای نوار تفکیک کرد و گاهی به شکستن مرزها میانجامد، آنجا که تاثیر آن را بر بعضی کمدیها یا آثار فانتزی ردیابی کردهاند؛ و بیشک موقعیت ویژهی آن، نباید فراموش شود، که در تمامیِ کشورهای صاحب سُنتِ فیلمسازی، فیلمهای نزدیک به فضای آن ساخته شدهاند و این منحصر به دهه یا دهههای خاصی نیز نبوده است، حتا در دهههای اخیر با ساخته شدن بازیهای رایانهای، برنامههای رادیویی، داستانهای مصور، و مجموعهها (سریالهای تلویزیونی).
با این حال Film Noir هیچگاه به روشنی در دسترس ما نبوده است. همچون سینما که با وجود ضرورتهایی که پیوسته برای آن تراشیدهاند – در عرصهی سیاست، اخلاق، مذهب، فلسفه، تاریخ، گیشه، صنعت، هنر ... همواره به مرکزیتی تنها حول نام خود بازگشته است. راز نوار در این مجموعه موضوع بحث است. واژهای که بهدقت تلفظ و معنیاش نمیکنیم، ما را به نکتهای در خود ارجاع میدهد، همان که مکرر از ما میگریزد و ما را به خود فرا میخواند.
نوار گونه (Genre) نیست، اما بررسی آن از زاویهیِ گونه بهترین نوع بررسی است، که در این کتاب محورِ پژوهش قرار گرفته. Neo-noir کلیدواژه است، یعنی با مولفههای گونه نمیتوان تحلیلاش کرد. تحلیل نوار بر اساس مولفههای تولید یا توزیع، معمولترین روش است، در دادههای (ستونهای خاکستری رنگ و بخش پیوست و دانشنامه) این کتاب، چنین روشی در نظرست. اما تحلیلها مبنای بررسی بر اساس مولفههایِ "دریافت" دارند.»
علیرضا کاوه نویسندهی سینما و فیلمساز که از دههی 1370 شمسی در عرصهی سینما فعال است، اقدام به انتشار نظریهی فیلم بومی را ضرورت امروز سینمای ایران عنوان میکند. وی گفت این کتابی است حاصل دیدن بیش از 500 فیلم و 20 سال پژوهش در این موضوع. انتشار نقدهایی از وی از دههی 70 به این سو گواه تمرکز بر این شاخهی مهم از الگوهای سینماست، که برخی از این نقدها در کتاب چنین سیاه آینهای باز نشر یافته.
انتهای پیام/
